السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

602

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

اگر جانى پس از قصاص ، اقدام به عمل پيوند عضو قطع شده خود كند ، آيا مجنىٌّ عليه مىتواند دوباره أو را قصاص كند يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 22 2 . چنانچه جانى به سبب قصاص ، اتفاقي بميرد يا عضوى ديگر از أو صدمه ببيند ، بدون آنكه مجنىٌّ عليه قصدي داشته باشد ، ضمانى متوجه أو نيست . 23 3 . اگر جانى قبل از قصاص بميرد ، به تصريح برخى ، حكم قصاص به دية تبديل مىشود كه از تركهء أو پرداخت مىگردد ؛ چنان كه با مرگ مجنىٌّ عليه قبل از قصاص ، حق قصاص به ورثهء أو منتقل مىشود وآنان مىتوانند جانى را قصاص كنند . 24 چگونگى قصاص : آيا پيش از بهبود محل قطع عضو ومشخص شدن وضعيت آسيب ديده ، قصاص جايز است يا تا خوب شدن موضع بايد صبر كرد ؟ برخى قدما صبر را واجب دانسته‌اند ؛ 25 ليكن مشهور ، قصاص قبل از بهبود را جايز وصبر كردن را مستحب دانسته‌اند . 26 به تأخير انداختن قصاص طرف از زمان گرما وسرماى شديد تا زمان اعتدال هوا واجب است . بنابر اين ، در تابستان در آغاز يا پايان روز ودر زمستان در ميانهء روز قصاص مىشود . 27 برخى آن را مستحب دانسته‌اند . 28 ابزار قصاص : به قول مشهور ، همسانى آلت قصاص با آلت جنايت شرط نيست وبنابر قول مشهور ، آلت قصاص بايد از جنس آهن ، تيز ومناسب با قصاص عضوى كه قصاص مىشود ، باشد ونيز كند وآلوده به سم نباشد . 29 برخى از جنس آهن بودن را مستحب دانسته‌اند . 30 چنانچه قصاص با ابزار غير معتبر صورت گيرد ، مانند آنكه با وسيلهء زهرآلود قصاص شود وبر اثر آن قصاص شونده زيادة آسيب ببيند ، قصاص كننده در صورت علم به زهرآلود بودن آن ، ضامن است . بنابر اين ، اگر بر اثر سرايت سم ، قصاص شونده بميرد وقصاص كننده نيز به زهرآلود بودن ابزار قصاص علم داشته باشد ، نصف دية بر عهدهء وى ثابت مىشود واگر اولياى ميّت بخواهند أو را قصاص كنند ،